Model dystrybucji to decyzja o kontroli, kosztach i procesach
Marketplace przyspiesza popyt, D2C buduje markę/CRM, B2B daje stabilność — każdy model ma inne „koszty ukryte”.
- Nie porównuj przychodu, porównuj marżę po kosztach (kanał + obsługa + zwroty + reklama).
- Marketplace jest świetny do testu popytu, ale zwiększa zależność od regulaminu/prowizji i presji cenowej.
- D2C ma sens, gdy umiesz dowieźć: SEO/ads, content, UX, CRM i retencję.
- B2B ma sens, gdy masz: powtarzalność produktu, proces ofertowania, politykę cen i płatności (limity/terminy).
- Najczęściej wygrywa miks: 1 model wiodący + 1 wspierający jako plan B (redukcja ryzyka).
- Procesy O2C są warunkiem skalowania: zamówienie → kompletacja → wysyłka → zwrot → księgowość.
- KPI kanału + progi alarmowe = kontrola. Bez tego zmieniasz kanał „na czucie”.
3 modele dystrybucji: czym są i do czego służą
Zanim wybierzesz, zdefiniuj rolę: pozyskanie popytu, budowa relacji, stabilny wolumen.
Marketplace (np. Allegro)
Płacisz za popyt, zasięg i zaufanie platformy.
- Plusy: szybki start, ruch „z intencją”, social proof, gotowa infrastruktura.
- Minusy: prowizje, presja cenowa, mniejsza kontrola klienta i danych, ryzyko regulaminu.
- Dobre gdy: chcesz szybko zwalidować popyt / zbudować wolumen i proces.
D2C (własny sklep)
Budujesz aktywo: markę, bazę klientów, CRM i retencję.
- Plusy: kontrola pricingu, komunikacji, danych, możliwości upsell/cross-sell.
- Minusy: koszt pozyskania, UX, content, logistyka i obsługa muszą dowozić.
- Dobre gdy: masz zasoby na marketing + potrafisz pracować na LTV/retencji.
B2B (hurt / stałe kontrakty)
Stabilizujesz wolumen, ale rośnie złożoność handlowa.
- Plusy: powtarzalność zamówień, większe koszyki, przewidywalność.
- Minusy: rabaty, terminy płatności, limity, windykacja, negocjacje, SLA.
- Dobre gdy: produkt ma powtarzalność i możesz dowieźć obsługę handlową.
Miks (najczęstszy scenariusz)
Łączysz modele, ale musisz mieć reguły konfliktów i priorytetów.
- Marketplace: „popyt i cashflow”
- D2C: „marka i CRM”
- B2B: „stabilny wolumen”
- Warunek: różne polityki cen, oferty i procesy, żeby kanały się nie zjadały.
Marketplace vs D2C vs B2B — co realnie się różni
Największe różnice są w: kosztach kanału, kontroli klienta, procesach i ryzyku.
Kontrola klienta i danych
D2C wygrywa, bo budujesz CRM i retencję. Marketplace ogranicza dane i kontakt, B2B przenosi relację do handlu/opiekuna.
- CRM
- LTV
- retencja
Ekonomia jednostkowa
Marketplace ma koszt prowizji i usług, D2C ma koszt pozyskania i UX/content, B2B ma koszt rabatu i finansowania terminów.
- marża
- koszt kanału
- unit economics
Procesy i złożoność
B2B najczęściej wymaga najwyższej dojrzałości procesów (oferty, rabaty, limity, faktury, reklamacje), a D2C mocnego marketingu i obsługi.
- O2C
- SLA
- automatyzacja
Ryzyko zależności
Marketplace = zależność od platformy, D2C = zależność od płatnych źródeł ruchu, B2B = zależność od kilku kluczowych klientów.
- plan B
- dywersyfikacja
- koncentracja
Koszty i marża: jak policzyć „prawdę” o kanale
Porównuj modele po marży po kosztach, a nie po ROAS czy obrocie.
1) Marża po kosztach (bazowa)
Ten sam wzór dla każdego kanału, żeby porównanie miało sens.
- Przychód netto
- − COGS (zakup/produkcja)
- − koszt kanału (prowizje, płatności, usługi)
- − koszt logistyki i obsługi (pakowanie, wysyłka, support)
- − koszt zwrotów/reklamacji (pełny koszt)
2) Koszt pozyskania (D2C / częściowo marketplace)
Reklama musi być liczona „po marży”, a nie po obrocie.
- CAC / koszt zamówienia vs marża po kosztach
- udział reklamy w marży (limit)
- uwzględnij zwroty w ocenie kampanii
3) Koszt finansowania (B2B)
Terminy płatności to realny koszt kapitału.
- rabaty i warunki handlowe
- ryzyko opóźnień w płatnościach
- koszt „zamrożonego” zapasu pod kontrakty
4) KPI do porównania modeli
Wybierz 8–12 KPI i progi alarmowe.
- marża po kosztach per kanał
- CAC po marży (D2C / ads)
- % zwrotów i koszt zwrotu
- czas realizacji (SLA) i % wyjątków
- koncentracja: top kanał / top klient B2B
Procesy: co musi działać, żeby model się „spinał”
Kanał nie jest problemem. Problemem jest to, czy operacja dowozi: ofertę, magazyn, SLA, obsługę i rozliczenia.
Oferty i polityka cen
Przy miksie modeli potrzebujesz zasad: ceny, rabaty, zestawy, progi gratisów i rozdzielenie asortymentu.
- pricing
- reguły
- konflikty
Integracje i automatyzacja
Wielokanał bez automatyzacji = chaos (stany, ceny, zamówienia, dokumenty, zwroty).
- Baselinker
- ERP/CRM
- workflow
Obsługa klienta i SLA
Marketplace karze za opóźnienia i jakość, D2C karze reklamą (CAC rośnie), B2B karze utratą kontraktu.
- SLA
- jakość
- oceny
O2C: od zamówienia do gotówki
Ten sam proces, różne warianty. Jeśli chcesz skalować, uporządkuj O2C i odpowiedzialności.
- proces
- ownerzy
- kontrola
Model decyzji: jak dobrać dystrybucję do produktu, marży i zasobów
Użyj macierzy: marża × zasoby marketing/ops × ryzyko zależności.
Jeśli masz niską marżę
Najpierw broń marży i kosztów kanału.
- Marketplace: tylko jeśli koszt kanału nie zjada marży (progi cen i rabatów).
- D2C: ostrożnie — CAC potrafi zabić model.
- B2B: sens, jeśli wolumen i logistyka „robią robotę”, a terminy płatności są kontrolowane.
Jeśli masz wysoką marżę i markę
Możesz inwestować w D2C i retencję.
- D2C jako model wiodący: CRM, content, UX, automatyzacje.
- Marketplace jako wsparcie: selektywny asortyment, kontrola cen, ochrona brandu.
- B2B: dla stabilizacji, ale z jasną polityką rabatów i minimalnych zamówień.
Jeśli masz mało zasobów operacyjnych
Nie bierz na raz 3 modeli.
- Wybierz 1 model „do dowiezienia” w 90 dni.
- Najpierw automatyzacja stanów, zamówień, dokumentów i zwrotów.
- Dopiero potem drugi kanał jako plan B.
Jeśli ryzyko zależności rośnie
Dywersyfikacja ma być „operacyjna”, nie „na slajdzie”.
- Marketplace: drugi kanał / druga strategia reklam.
- D2C: SEO + CRM (retencja) jako amortyzator CAC.
- B2B: limit koncentracji na top kliencie + alternatywy.
Checklisty wdrożenia modelu dystrybucji (marketplace / D2C / B2B)
Trzy listy: start 14 dni, kontrola tygodniowa i checklista „miks kanałów bez konfliktów”.
Checklist startowa (14 dni): wybór modelu i warunki „go/no-go”
- policz marżę po kosztach (wspólny wzór) dla 20 top SKU
- ustal progi: minimalna marża, maks. koszt kanału, maks. CAC po marży
- zdefiniuj SLA: zamówienie → nadanie, obsługa, reklamacje
- zdefiniuj politykę cen i rabatów (zabezpieczenie przed „wojną kanałów”)
- ustal ownerów: kanał, reklama/SEO, oferta, ops, cash
- przygotuj plan B (drugi kanał / alternatywa popytu)
Checklist tygodniowa (30 min): KPI i progi alarmowe
- marża po kosztach per kanał: trend 4 tygodnie
- CAC po marży / koszt kanału: kampanie/oferty poniżej progu
- % zwrotów i reklamacji: top przyczyny
- SLA operacji: % wyjątków, opóźnienia, spadki jakości
- koncentracja: top kanał / top klient B2B
- cash: bufor, tygodnie zapasu, dead stock
Checklist „miks kanałów”: jak nie zjadać marży i marki
- rozdziel asortyment: co idzie na marketplace, co tylko D2C, co w B2B
- zdefiniuj MAP/progi cen (minimum) i zasady rabatowania
- ustal warunki dostaw i zwrotów per kanał (żeby nie dotować jednego kanału drugim)
- zrób reguły stanów: priorytety rezerwacji (D2C/B2B/marketplace)
- monitoruj konflikty: „kanały vs cena” i „kanały vs jakość obsługi”
- wprowadź miesięczny przegląd: portfolio SKU i rentowność per model
FAQ: marketplace, D2C i B2B w praktyce
Najczęstsze pytania, gdy firma szuka „najlepszego kanału”.
Czy można zaczynać od D2C bez marketplace?
Co jest najczęstszą pułapką marketplace?
Kiedy B2B jest najlepszym kierunkiem?
Jak „bezpiecznie” mieszać modele?
Jak szybko ocenić, czy model działa?
Chcesz dobrać model dystrybucji i uniknąć pułapek kosztowych?
Układamy: ekonomię jednostkową (marża po kosztach), role kanałów, KPI + progi, procesy O2C oraz plan 90 dni. Zobacz: oferta oraz audyty i rekomendacje.
Top 20 SKU + marża, koszty kanałów, koszt obsługi zamówienia, zwroty/reklamacje, koszty reklam, czasy realizacji, bufor cash, tygodnie zapasu.